Danas je petak, 2. januar, drugi dan 2026. godine. Do kraja godine ima 363 dana.
366. – Alamani prelaze zaleđenu Rajnu u velikom broju, vršeći invaziju na Rimsko carstvo.
533. – Merkurije postaje papa Jovan Drugi, prvi papa koji usvaja novo ime pri uzdizanju.
1492. – Granada, posljednje mavarsko uporište u Španiji, predaje se pred kraljem Ferdinandom Aragonskim.
1757. – Ujedinjeno Kraljevstvo zauzima Kalkutu u Indiji.
1839. – Luj Dager, francuski pronalazač i začetnik fotografije, snimio prvu fotografiju Mjeseca.
1870. – Počinje gradnja Bruklinskog mosta.
1871. – Amadeus Prvi postaje kralj Španije.
1882. – DŽon D. Rokfeler ujedinjuje svoje naftne firme u “Standard oil fondaciju”.
1897. – Rođena srpska glumica LJubinka Bobić, koja je 1921. započela karijeru u Beogradu kao tumač uloga naivnih, nestašnih, vragolastih djevojaka, osvojivši naprečac gledalište vedrinom i neposrednošću. Tumačeći kasnije karakterne uloge, iskazala je izuzetno scensko umijeće. NJenu karijeru je najviše obilježila nenadmašna interpretacija Živke u “Gospođi ministarki” Branislava Nušića.
1905. – Rusko-japanski rat: Rusija prinuđena da Japanu preda lučki grad Port Artur. Japanci su zarobili rusku flotu u luci tako što su potopili trgovačke brodove i zatvorili ulaz u luku.
1915. – Okončana petodnevna bitka kod Sarikamiša u Prvom svjetskom ratu, tokom koje je ruska vojska nanijela težak poraz vojsci Enver-paše. Turci su izgubili 77.000 od 95.000 vojnika.
1923. – Ministar unutrašnjih poslova SAD Albert Fol daje ostavku zbog “Tipot Doum” skandala.
1929. – Kanada i SAD sklapaju plan da sačuvaju Nijagarine vodopade.
1941. – NJemačko bombardovanje znatno oštetilo Landaf katedralu, sagrađenu 1290. na obali rijeke Taf u Kardifu, u Velsu.
1942. – Japanske snage zauzimaju Manilu.
1943. – Odstupajući pred sovjetskom Crvenom armijom, Nijemci u Drugom svjetskom ratu počeli povlačenje sa Kavkaza.
1946. – Ne mogavši da nastavi svoju vladu nad Albanijom poslije Drugog svjetskog rata, kralj Zog je abdicirao, ali je zadržao svoje pravo na tron.
1955. – U Panami ubijen predsjednik – pukovnik Hose Antonio Remon. Naslijedio ga prvi potpredsjednik Hose Ramon Gisado, koji je bio na vlasti manje od dvije sedmice. Oboren je pod optužbom da je učestvovao u zavjeri u kojoj je ubijen predsjednik Remon.
1967. – LJekar Kristijan Barnard izvodi drugu uspješnu transplantaciju srca.
1971. – Na fudbalskom stadionu “Ajbroks park” u Glazgovu poginulo 66 navijača kada se, tokom utakmice “Seltika” i “Rendžersa”, srušio dio tribine.
1979. – Basista britanske pank grupe “Seks pistols” Sid Višiz odlazi na suđenje za ubistvo djevojke Nensi Spandžen.
1991. – Šeron Prat Dikson polaže zakletvu kao gradonačelnik Vašingtona, čime je postala prva afro-američka žena da vodi grad te veličine i važnosti.
1992. – Predsjednik Srbije Slobodan Milošević i predsjednik Hrvatske Franjo Tuđman prihvatili su sporazum o planu mirovnih operacija u Jugoslaviji – Vensov plan, kojim je predviđena demilitarizacija zona u Hrvatskoj zahvaćenih ratom, povlačenje JNA iz tih oblasti i stavljanje tih zona pod zaštitu UN.
1992. – Vojni komandanti u Hrvatskoj prihvatili su prekid vatre radi raspoređivanja 10.000 pripadnika mirovnih snaga UN.
1994. – Više od 70 ljudi poginulo i najmanje 670 ranjeno tokom dvodnevnih borbi sukobljenih islamskih frakcija u glavnom gradu Avganistana – Kabulu.
1998. – Vlasti Nigera uhapsile bivšeg premijera Hamu Amadua, pod optužbom da je učestvovao u zavjeri u kojoj je ubijen šef države Ibrahim Bare Mainasara.
2002. – Levi Mvanavasa postaje treći predsjednik Zambije.
2004. – Letjelica “Stardast” uspješno prošla pored komete “Vild 2”, uzimajući uzorak koji će donijeti na Zemlju dvije godine kasnije.
2006. – Najmanje 31 lice poginulo u toku poplava izazvanim monsunskim kišama u indonezijskoj provinciji Istočna Java, a nabujala voda odnijela je više stotina kuća.
2016. – Saudijska Arabija pogubila 47 osoba zbog terorizma, među kojima je bio i imam Nimr el Nimr, centralna figura šiitskih protesta koji su izbili 2011. godine kao dio Arapskog proljeća.
2019. – Sretni dobitnik iz Velike Britanije osvojio je premiju od blizu 115 miliona funti u igri na sreću “Evromilioni” /EuroMillions/.
2019. – Preminuo srpski glumac Marko Nikolić. Rođen u Kraljevu, glumu je diplomirao na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju u Beogradu. Bio je član Narodnog pozorišta od 1970. godine. Posebno je upamćen po ulozi Karađorđa, u seriji “Vuk Karadžić”, ali i u više drugih Filmskih ostvarenja. Dobitnik je nagrade “Pavle Vuisić” za životno djelo. Druge uloge: “Bolji život”, “Užička republika”, “Petrijin venac”, “Kvo Vadis”, “Gluvi barut”, “Dnevnik uvreda 1993”, “Montevideo, Bog te video”.
2022. – U Kazahstanu počeli nemiri izazvani rastom cijena gasa, pošto je do tada ograničena, garantovana cijena, postala tržišna. Protesti su počeli u Žanaozenu, centru naftne industrije u zapadnoj provinciji Mangistau, a nastavljeni su širom zemlje. Slijedili su sukobi sa policijom i upadi u zdanja državnih institucija, poput središta gradonačelnika Alma Ate. Uslijedila je intervencija zemalja Organizacije ugovora o kolektivnoj bezbjednosti. Procjenjuje se da je bilo više
od 200 žrtava, a više hiljada lica je privedeno.
2023. – Lula da Silva, novoizabrani predsjednik Brazila položio je zakletvu, čime je započeo treći mandat.
(bndan.com)