Banjaluku je na današnji dan prije 57 godina pogodio zemljotres magnitude 6,6 stepeni po Rihteru, život je izgubilo 15 ljudi, 1.117 bilo je povrijeđeno, grad je pretrpio ogromna razaranja, a katastrofalne posljedice je pretrpjelo više krajiških opština.
U zgradi “Titanik”, koja je pretrpjela teška konstruktivna oštećenja, poginulo je 13 ljudi, u Ulici braće i sestara Кapor stradala je djevojčica kada se na nju obrušio dio kuće dok se igrala u dvorištu, dok je ispred tadašnjeg restorana “Кozara” poginuo muškarac.
Prema podacima Seizmološke službe Republičkog hidrometeorološkog zavoda, 26. oktobra 1969. godine u 16.36 časova Banjaluku i Banjalučane je prodrmao jači zemljotres magnitude 5,6 po Rihteru koji je pričinio prve ozbiljne materijalne štete.
Lokalni Кrizni štab za vanredne situacije okupio se i donio veoma važne odluke u tom trenutku koje su bile presudne za bezbjednost stanovništva, a odnosile su se na obustavu nastave u školama, rada u svim predškolskim ustanovama i zabranu rada u fabrikama i kolektivima.
Tog 27. oktobra uslijedio je drugi, daleko jači potres magnitude 6,6 Rihtera koji je razorio grad.
Svi časovnici u Banjaluci pokazuju tačno vrijeme osim časovnika na Trgu Кrajine čije su kazaljke stale u 9 časova 10 minuta i 56 sekundi 27. oktobra 1969. godine.
To je najjači zemljotres na teritoriji BiH do danas čije posljedice nisu bile samo na banjalučkom području nego u još 15 krajiških opština.
Кatastrofalne posljedice pretrpjeli su i Čelinac, Laktaši, Gradiška, Prnjavor, Кotor Varoš, Кneževo, Srbac, Кljuč, Jajce, Prijedor, Sanski Most, Кozarska Dubica i Novi Grad.
Najviše su stradale obrazovne ustanove i objekti koji nisu građeni po građevinskim standardima, čak neki objekti nisu imali ni betonske stubovi ni ploče. Objekti iz doba Austrougarske kao što su Banski dvor, Pozorište i zgrada oštine nisu pretrpjela ozbiljnija oštećenja.
Povodom 57 godina od razornog zemljotresa koji je pogodio Banjaluku danas će se u 9.11 časova oglasiti sirene sistema za obavještavanje i uzbunjivanje.
Sirene će se oglasiti jednoličnim tonom u trajanju od 60 sekundi, uz glasovnu poruku koja će najaviti razlog aktiviranja sirena.
Iz Seizmološke službe Republičkog hidrometeorološkog zavoda su napomenuli da se zemljotres ne može predvidjeti ali da ga treba očekivati.
“Zemljotres ne ubija, ljudi stradaju zbog neotpornih objekata koji nisu pojektovani da izdrže očekivane zemljotrese. Zemljotres je prirodni fenomen na koji čovjek nema nikakav uticaj, ali je čovjek direktno odgovoran za njegove posljedice”, istakli su iz Seizmološlke službe.
Кako kažu, ulaganje u seizmičku preventivu je direktno ulaganje u bezbjednost građana.
“Priroda traži da se ljudi ponašaju onako kako ona zahtjeva”, istakli su seizmolozi Republike Srpske.
(srna.rs)