Cijela Evropa strahuje od hantavirusa koji se pojavio na kruzeru i odnio više života. Strah je nastao jer su se neki putnici iskrcali i ne zna se s kim su bili u kontaktu.
Institut za javno zdravstvo Republike Srpske oglasio se o ovom virusu i građanima dao detaljna uputstva.
Šta su hantavorusi?
Hantavirusi predstavljaju grupu virusa koje prenose glodari, koji su rezervoar ovog virusa u prirodi. U pitanju su prirodnožarišne infekcije i da bi došlo do pojave bolesti potrebno je da je u određenom životnom staništu prisutna pojava glodara, koji su rezervoari.
Ljudi se mogu zaraziti u kontaktu sa izlučevinama zaraženih glodara i u slučaju udisanja prašine kontaminirane česticama urina, izmeta ili pljuvačke zaraženih glodara.
Andes virus, pronađen u Južnoj Americi, trenutno je jedini hantavirus za koji je poznato da postoji mogućnost interhumanog prenosa (sa čovjeka na čovjeka) u situacijama bliskog i prolongiranog kontakta, pojašnjava Institut.
Klinički oblici bolesti koji se najčešće javljaju su:
Hemoragijska groznica s bubrežnim sindromom
Zarazna bolest koju karakteriše groznica, sklonost krvarenju i problemi s bubrezima prisutna uglavnom u Evropi i Aziji. Ovaj sindrom se javlja i u našim područjima, a u opštoj populaciji je poznat kao “mišija groznica“.
Hantavirusni kardiopulmonalni sindrom
Utiče na srce i pluća, što dovodi do problema s disanjem i srcem. Ovaj oblik se uglavnom javlja na području Amerike.
Sprečavanje prenosa virusa
Za sprečavanje prenosa ovog virusa važna je kontrola brojnosti populacije glodara. Sprovođenje dezinfekcije i deratizacije kao opštih mjera za sprečavanje i suzbijanje zaraznih bolesti, kao i obaveza održavanja sanitarno-tehničkih i higijenskih uslova za određene površine i objekte propisani su Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 90/17, 42/20, 98/20 i 63/22).
“Mjere deratizacije se sprovode u propisanim periodima na javnim površinama, naseljenim mjestima, objektima za snabdijevanje vodom za piće, objektima za proizvodnju i promet hrane i predmeta opšte upotrebe i tako dalje”, navodi IZJ Srpske.
Pri boravku u prirodi potrebno je sprovoditi adekvatnu higijenu ruku (sapunom, toplom vodom i dezinfekcija).
“Izbjegavati područja infestirana glodarima. Upotrebljavati higijenski ispravnu i zdravstveno bezbjednu vodu i namirnice. Važno je sprečavanje kontaminacije vode, namirnica, predmeta opšte upotrebe (držanje u zatvorenim spremnicima, korištenje flaširane vode, pravilno čuvanje i termička obrada hrane…). Ne koristiti plodove ubrane u prirodi niti piti vodu iz otvorenih voda u prirodi. Održavanje adekvatne higijene u domaćinstvima, dvorištima, poljoprivrednim područjima, (uklanjanje otpada, korištenje kanti za otpad sa zatvorenim poklopcima)”, objašnjavaju iz Instituta.
Pri čišćenju potencijalno kontaminiranih područja, dodaju, potrebno je koristiti ličnu zaštitnu opremu i vlažne načine čišćenja, bez podizanja prašine.
U Republici Srpskoj, prema podacima JZU Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske, u 2025. godini registrovana su tri slučaja hemoragijska groznica sa bubrežnim sindromom, dva slučaja 2024, dok je 2023. godine registrovano 14 slučajeva, podsjetio je Institut.